Time for Coons

Eiwit

Eiwit


Eiwit

OK, dit was allemaal theoretisch gedoe. Ja, goed hoor, tikfout, verplaatsing – so what? We gaan nu even naar een eiwit kijken, dan kunnen we zien wat het er toe kan doen!  Want tenslotte, het gaat om het eiwit! Het DNA is het recept, maar het eiwit – dat wordt geserveerd!

We hebben het DNA uitgelezen: “WieWilEenKamDieWatKanMetEenKat”. Deze 10 codons kunnen vertaald worden in een keten van 10 aminozuren. Maar dat is maar een voorbeeld. Hieronder staat een schema van een menselijk eiwit: insuline. Dit bestaat uit 2 ketens, van 30 en van 21 aminozuren. Deze twee ketens werken samen in het insuline-eiwit.

Anders dan in DNA worden de aminozuren niet gepaard met een versie in een soort spiegelbeeld. Het is ook niet de bedoeling dat alle eiwitten eenzelfde vorm krijgen, juist niet! Eiwitten hebben een heleboel functies die ze kunnen uitvoeren juist doordat de vorm, de structuur van eiwitten verschilt.
Human-Insulin-Protein-Structure-917x1024Als het eiwit wordt gemaakt, krijgt de keten aminozuren al een eigen vorm doordat de (nieuwe) aminozuren reageren met andere aminozuren die ervoor in de keten zitten. Zo kan er een aminozuur zijn met een negatieve lading, die probeert te paren met een aminozuur met een positieve lading – en daardoor een ‘lus’ maakt van de tussenliggende aminozuren, om maar bij de partner te komen. Ook is er een aminozuur met zwavel. Twee van die aminozuren kunnen samen een stevige zwavel-brug maken: ook dat dwingt het eiwit in een bepaalde vorm. En juist door die vorm kan het eiwit de bedoelde taak vervullen.

Hierboven zijn de twee ketens van aminozuren aangegeven die samen het eiwit “insuline” vormen in de mens. De zwavelbruggen, die het aminozuur Cysteïne met een ander Cysteïne kan maken, zijn hierin met oranje bollen aangegeven, en je ziet hoe die de ketens, dus het eiwit, in een bepaalde vorm dwingen.

Fouten in het DNA

Gesteld dat het DNA is veranderd, en er ontbreekt één bepaald aminozuur in het eiwit. Hieronder hebben we dit weergegeven.  Links zien we het gewone eiwit – maar er zijn 2 aminozuren gemerkt, die in de afbeeldingen ernaast zijn weggelaten.  Eerst laten we één van de aminozuren weg die zo’n zwavel-brug kunnen maken, en daarna een ander aminozuur. Human-Insulin-Protein-StructureMut

Kun je je voorstellen dat het weglaten van het aminozuur in de zwavel-brug veel ernstiger is dan het weglaten van een aminozuur in de staart?  Bij verandering 1 ontstaat een eiwit met een vorm waardoor het niet kan functioneren; bij verandering 2 onstaat een eiwit dat waarschijnlijk wel kan functioneren, al is het wellicht niet optimaal.

En dat is dan ook de belangrijkste boodschap: niet alle veranderingen zijn even ernstig!

Aanduiding van de verandering

We zien dat een eiwit een begin kent, en een einde. We kunnen de aminozuren dus nummeren: voor keten 1 is de eerste fenylalanine, met als 3-letter afkorting Phe en als 1-letterafkorting F. En het aminozuur Cysteine (van de zwavelbrug) wordt afgekort tot Cys en verder tot C. Een verandering waarbij het eerste aminozuur, fenylalanine is vervangen door cysteïne, zou worden weergegeven als F1C: de F (fenylalanine) op plek 1 is vervangen door C (cysteïne). Natuurlijk zou men beginnen met een aanduiding van het eiwit, waarin deze verandering heeft plaatsgevonden – in dit geval Insuline keten 1.

Ook kan weergeven worden welke DNA-letter is veranderd. Dan begint men de beschrijcing met “c.” – om aan te geven dat we naar het coderend DNA kijken. Ook daar tellen we weer welke letter het is, en zeggen dan welke letter is vervangen door een ander: c.{plaats}{oude letter} > (staat voor: vervangen door) {nieuwe letter}. Zo kan er ook “p.” staan: de beschrijving betreft de verandering van een proteïne (eiwit).

Vaak laat men stukjes van de volledige aanduiding vaak achterwege als duidelijk is welk gen, eiwit, en vorm (DNA of eiwit) wordt bedoeld.

Voor de Maine Coon: de zogenaamde HCM-1 mutatie in het gen MYBPC3 is (MYBPC3)-c.91G > C , en ook wel (MYBPC3)-p.A31P. De verandering zit in de 91e DNA-letter. De 90 DNA-letters daarvoor worden omgezet per 3 letters in één aminozuur, dus een verandering van de 91e DNA-letter zal leiden tot een verandering van de 31e eiwit-letter.



Pagina terug Vorige pagina

Over deze site


Copyright © 2019 coontime.nl
Disclaimer

Laatste check: 15 augustus 2016


Bedankt voor uw interesse in onze artikelen. Houd coontime.nl in de gaten voor nieuw materiaal!